Son Sayı
18 (1), 2026
Dr. Öğr. Üyesi Mustafa Enes TEPETamirciye Güven ile Tamir Niyeti Arasındaki İlişkide Algılanan Veri Güvenliğinin Aracılık Rolü
Kişisel veri içeren elektronik ürünlerin tamirinde tüketicilerin güven algıları, tamir kararlarının şekillenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Çalışma, tamirciye güven ve veri güvenliği algısının tüketicilerin cep telefonu tamir niyeti üzerindeki etkisini incelemektedir. Çevrimiçi anket aracılığıyla 362 katılımcıdan veri toplanmış, elde edilen veriler SPSS 23 ve AMOS 26 programları kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, tamirciye güvenin tamir niyetini hem doğrudan hem de algılanan veri güvenliği aracılığıyla dolaylı olarak pozitif yönde etkilediğini göstermiştir. Algılanan veri güvenliği, tamirciye duyulan güven ile tamir niyeti arasındaki ilişkide aracılık rolü oynamakta olup, tamirciye güven ve veri gizliliği algısının tüketici davranışlarının şekillenmesinde kritik belirleyiciler olduğu ortaya konmuştur. Çalışma, akıllı telefon tamirinde güven literatürüne katkı sunarak hizmet sağlayıcılar ve sürdürülebilir tüketim politikaları için pratik çıkarımlar sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Tamir niyeti, veri güvenliği algısı, döngüsel ekonomi, sürdürülebilir tüketim, tamir hakkı
DOI : 10.15659/ttad.18.1.219 [PDF]
Anahtar Kelimeler: Tamir niyeti, veri güvenliği algısı, döngüsel ekonomi, sürdürülebilir tüketim, tamir hakkı
DOI : 10.15659/ttad.18.1.219 [PDF]
Dr. Öğr. Üyesi Vildan GÜNEŞ
Çok Boyutlu Çevreci Tüketim Davranışının Analizi: Çevre Kaygısı, Tutumluluk ve Aracı Değişken Etkileri
Araştırmanın amacı, çevre kaygısı ve tutumluluğun, çevreci tüketim üzerindeki etkilerini, algılanan bilgi ve kişisel imaj kaygısı aracılığıyla incelemektir. 655 katılımcıdan toplanan verilerin analizi sonucunda, tutumluluk değişkeninin çevreci tüketimin davranışının tüm boyutlarının doğrudan belirleyicisi olduğu tespit edilmiştir. Çevre kaygısının, çevreci davranışa dönüşmesinde ise algılanan çevresel bilginin tam aracılık rolü üstlenmektedir. Kişisel imaj kaygısının, yalnızca çevre duyarlılığı ve ihtiyaç dışı satın alma gibi sosyal görünürlüğü yüksek çevreci tüketim davranışı boyutları ile ilişkilidir. Tasarruf ve yeniden kullanma gibi dış çevreden görünmeyen uygulamalarda ise işlevsiz kalmaktadır. Bulgular, çevreci tüketimi teşvik etmek için tek başına kaygı oluşturmanın yetersiz olduğunu, bilgi aktarımı ve sosyal kimlik inşasının önem taşıdığını ampirik olarak kanıtlamaktadır. Çalışma, çevreci tüketim stratejileri geliştiren paydaşlara stratejik öneriler sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Çevreci tüketim davranışı, çevre kaygısı, tutumluluk, kişisel imaj kaygısı, algılanan çevresel bilgi
DOI : 10.15659/ttad.18.1.220 [PDF]
Anahtar Kelimeler: Çevreci tüketim davranışı, çevre kaygısı, tutumluluk, kişisel imaj kaygısı, algılanan çevresel bilgi
DOI : 10.15659/ttad.18.1.220 [PDF]
Dr. Öğr. Üyesi Özge ÇAYLAK DÖNMEZ & Prof. Dr. Burhan SEVİM
Turistlerin 3B Baskılı Gıda Deneyimi Sonrası Tutum ve Satın Alma Niyetlerinin Değer–Tutum–Davranış Modeli ile İncelenmesi
Bu çalışma, gerçek ürün deneyimi üzerinden turistlerin 3B baskılı gıdalara yönelik algılarının değer, tutum ve davranışsal niyet üzerindeki etkisini, Değer-Tutum-Davranış modeli çerçevesinde incelemektedir. Teorik analizlerin ötesinde, laboratuvar ortamında geliştirilip mikrobiyolojik güvenliği onaylanan 3B gıdalar katılımcı deneyimine sunulmuş, ardından Kapadokya bölgesinde 463 turiste anket uygulanmıştır. Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) sonuçları, 3B gıda özelliklerinin fayda ve hedonik değeri; bunların da tutum ve satın alma niyetini pozitif yönde etkilediğini ortaya koymuştur. Ayrıca, gıda teknoloji neofobisinin, 3B gıda özellikleri ile faydacı değer arasındaki ilişkide anlamlı bir düzenleyici rolü olduğu belirlenirken, hedonik değer üzerinde benzer bir etki gözlenmemiştir. Araştırma, 3B gıda teknolojisinin turizm sektörü için potansiyelini gerçek deneyimler ışığında literatüre kazandırmaktadır.
Anahtar Kelimeler: 3B gıda baskısı, fonksiyonel gıda, tüketici tutumu, Değer-Tutum-Davranış modeli, gıda teknoloji neofobisi
DOI : 10.15659/ttad.18.1.221 [PDF]
Anahtar Kelimeler: 3B gıda baskısı, fonksiyonel gıda, tüketici tutumu, Değer-Tutum-Davranış modeli, gıda teknoloji neofobisi
DOI : 10.15659/ttad.18.1.221 [PDF]
Dr. Öğr. Üyesi Deniz AKGÜL
Friganist Bir Yaşam Tarzı Olarak Dumpster Diving: Tüketim Eleştirisi, İhtiyaç ya da Sürdürülebilirlik Kaygısı
Bu çalışma, dumpster diving (çöp dalışı) pratiğini tüketim eleştirisi, ekonomik gereklilikler ve sürdürülebilirlik bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, fenomenolojik nitel bir tasarıma dayanmakta ve farklı ülkelerden 14 dumpster diver ile yapılan yarı yapılandırılmış mülakatlara dayanmaktadır. Veriler tematik analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, dumpster diving pratiğinin yalnızca ekonomik bir faaliyet olmadığını; tüketim eleştirisi, sürdürülebilirlik, kimlik ve aidiyet, sosyal bağlantılar ve farkındalık gibi temalar etrafında şekillenen çok boyutlu bir yaşam pratiği olduğunu göstermektedir. Ayrıca sosyal algı ve etik sınırlar bu pratiğin nasıl gerçekleştirildiğini etkileyen önemli faktörler olarak ortaya çıkmaktadır. Çalışma, alternatif tüketim pratiklerinin bireysel deneyimler üzerinden nasıl anlamlandırıldığını ortaya koyarak tüketim ve sürdürülebilirlik literatürüne katkı sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Friganizm, Çöp Dalışı, Sürdürülebilirlik, Tüketimcilik
DOI : 10.15659/ttad.18.1.222 [PDF]
Anahtar Kelimeler: Friganizm, Çöp Dalışı, Sürdürülebilirlik, Tüketimcilik
DOI : 10.15659/ttad.18.1.222 [PDF]
Prof. Dr. Yeliz BAŞ, Tuğba ÇAKMAK, Hüseyin Efe DEMİR & Arda ÖZBAY
Examining Social Media Usage Behaviors of Individuals According to Their Myers-Briggs Type Indicator Personality Type: A Mixed-Method Research
This study investigates how individuals’ Myers-Briggs Type Indicator (MBTI) personality types may shape their Instagram usage behaviors. Social media, now perceived as a potential space for identity expression rather than solely communication, provides a meaningful context for observing personality-driven digital patterns. The research focuses on Generation Z users aged 18–25 (n = 11), a demographic that appears to represent one of the most active groups on Instagram. A sequential explanatory mixed-methods design is applied, combining quantitative MBTI assessment with qualitative content analysis across seven analytical dimensions. The findings suggest systematic behavioral differences along three MBTI dimensions: extraverts may use Instagram as a social showcase with frequent, interactive, and emotionally expressive posts, whereas introverts appear to treat it as a personal archive emphasizing aesthetics and solitude; sensing types tend to share concrete, daily-life content, while intuitive types prefer symbolic, artistic, and visually stylized posts; thinking types exhibit analytical, individualistic communication patterns, whereas feeling types tend to emphasize empathy, positivity, and relational engagement. Overall, the results suggest that digital behaviors tend to align consistently with personality traits, supporting the hypothesis that online expression likely reflects deeper psychological tendencies.
Keywords: MBTI, Social Media Behavior, Generation Z, Content Analysis, Digital İdentity
DOI : 10.15659/ttad.18.1.223 [PDF]
Keywords: MBTI, Social Media Behavior, Generation Z, Content Analysis, Digital İdentity
DOI : 10.15659/ttad.18.1.223 [PDF]
Prof. Dr. Fatih KOÇ, Prof. Dr. Caner GİRAY, Dr. Öğr. Üyesi Belma YÖN & Gülşah OKŞAR
Generational Differences in the Acceptance of Consumer Robots: A Technology Acceptance Model Approach
The research addresses the growing integration of innovative technologies like consumer robots into daily life, particularly focusing on smart robotic vacuum cleaners, within the Technology Acceptance Model (TAM) framework. This study examines the increasing integration of innovative technologies, specifically consumer robots such as smart robotic vacuums, within the framework of the Technology Acceptance Model (TAM). The primary objective of the study is to investigate whether the strength of the structural relationships among perceived usefulness (PU), perceived ease of use (PEoU), attitude (ATT), and behavioral intention (INT) differs across generations (X, Y, and Z). In addition to this objective, we analyzed the direct and indirect effects among the variables, independent of generational differences. Data for the research were collected through an online survey administered to 357 participants. The data were evaluated using PLS-based structural equation modeling, specifically via multi-group analysis (MGA) and path analysis. Although generational mean perception levels for the respective variables remained statistically similar (based on ANOVA results), the strength of psychological transitions and effects among these variables varied significantly across generations. Results of the multi-group analysis indicate tha the structural impacts (path coefficients) of PEoU on ATT and of ATT on INT were significantly stronger in Generation Y than in other generations. Furthermore, within Generation Y, PEoU was found to influence ATT and INT, mediated by PU, while PU influenced INT, mediated by ATT. These findings offer critical insights for businesses seeking to understand the underlying mechanisms that drive the purchasing intentions of Generation Y consumers and to develop targeted strategies accordingly.
Keywords: Robotic Technologies, TAM, Generations, Smart Robotic Vacuum Cleaners, Consumer Perception
DOI : 10.15659/ttad.18.1.224 [PDF]
Keywords: Robotic Technologies, TAM, Generations, Smart Robotic Vacuum Cleaners, Consumer Perception
DOI : 10.15659/ttad.18.1.224 [PDF]
Arş. Gör. Harun Mirac GÜNEŞ, Öğr. Gör. Ceren YEŞİLTUNA ÇÖKÜK & Prof. Dr. Öznur ÖZKAN TEKTAŞ
Materyalizm ve Gösterişçi Tüketimin Akıllı Saat Benimsemesine Etkisi: Sembolik Durum ve Algılanan Değerin Aracı Rolü
Giyilebilir teknolojik ürünlerin benimsenmesi yalnızca işlevsel faydalarla değil, sosyal kimlik ve statü sinyali verme motivasyonlarıyla da şekillenmektedir. Bu çalışma, akıllı saat özelinde materyalizmin gösterişçi tüketim üzerindeki etkisini ve gösterişçi tüketimin akıllı saat benimseme niyeti üzerindeki etkisinde ürünün sembolik durumu ile algılanan değerin aracılık rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Teorik temeli Sembolik Tüketim ve Sosyal Kimlik Teorilerine dayanan araştırmada benimseme, mevcut kullanıcıların pazara sunulan yeni akıllı saat modellerini erken benimseme niyeti olarak ele alınmıştır. Toplam 215 bireysel tüketiciden anket yoluyla elde edilen veriler Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, materyalizmin gösterişçi tüketimi pozitif yönde etkisi olduğunu; gösterişçi tüketimin ise akıllı saat benimseme niyetini ürünün sembolik durumu ve algılanan değer üzerinden dolaylı ve pozitif bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Materyalizm, Gösterişçi Tüketim, Ürün Sembolik Durumu, Algılanan Değer, Akıllı Saat Benimseme Niyeti
DOI : 10.15659/ttad.18.1.225 [PDF]
Anahtar Kelimeler: Materyalizm, Gösterişçi Tüketim, Ürün Sembolik Durumu, Algılanan Değer, Akıllı Saat Benimseme Niyeti
DOI : 10.15659/ttad.18.1.225 [PDF]
Dr. Öğr. Üyesi Çetin ÇİLDİR
Gönüllü Sadelik Kavramı Genişletilmiş Benlik Kuramını Farklı Bir Açıdan Tanımlayabilir Mi? Tüketim, Benlik ve Deneyim Kavramları Ekseninde Bir Analiz
Bu makale, çağdaş tüketim kültürünün hakim olduğu bir ortamda, alternatif bir yaşam felsefesi olarak öne çıkan gönüllü sadelik ile bireylerin sahip oldukları nesneler aracılığıyla benliklerini inşa ettiklerini öne süren Genişletilmiş Benlik Kuramı arasındaki karmaşık etkileşimi analiz etmektedir. Çalışma, gönüllü sadeliği benimseyen bireylerin, benliklerini giderek artan bir şekilde maddi nesneler yerine deneyimler, kişilerarası ilişkiler, kişisel gelişim ve manevi değerler gibi maddi olmayan unsurlarla yeniden tanımladıklarını vurgulamaktadır. Sonuç olarak, gönüllü sadelik, genişletilmiş benliğin materyalist ve tüketim odaklı yorumlarına ek olarak, benliğin deneyimsel temeller üzerine inşa edilebileceğine dair önemli bir perspektif sunmaktadır. Bu analiz, her iki kavramın teorik anlayışına katkıda bulunmakta ve gelecekteki ampirik araştırmalar için bir çerçeve sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Gönüllü Sadelik, Genişletilmiş Benlik, Tüketim Kültürü, Materyalizm, Benlik
DOI : 10.15659/ttad.18.1.226 [PDF]
Anahtar Kelimeler: Gönüllü Sadelik, Genişletilmiş Benlik, Tüketim Kültürü, Materyalizm, Benlik
DOI : 10.15659/ttad.18.1.226 [PDF]
